NY FANEKENA AMIN’ANDRIAMANITRA:
TOY NY FANEKEM-PANAMBADIANA
TENIN’ANDRIAMANITRA
Jeremia 31: 31-40
Matio 5: 21-30
Hebreo 8:7-13
Jeremia 31:31-40
Ny famindrampo ho an’ny firenen’Isiraely, sy ny fanekena hatao aminy
(Jeremia 31:31) « Indro, avy ny andro, hoy Jehovah, Izay hanaovako fanekena vaovao amin'ny taranak'Isiraely sy ny taranak'i Joda, » (31:32) « Nefa tsy araka ny fanekena nataoko tamin'ny razany tamin'ny andro nitantanako azy nitondra azy nivoaka avy tany amin'ny tany Egypta; Fa izy ireny dia nivadika ny fanekeko, Nefa Izaho no vadiny*, hoy Jehovah.[Na: tompony] » (31:33) « Fa izao no fanekena hataoko amin'ny taranak'Isiraely. Rehefa afaka izany andro izany, hoy Jehovah: Dia hataoko ao an-tsainy ny lalàko sady hosoratako ao am-pony; Ary Izaho ho Andriamaniny, ary izy ho oloko. » (31:34) « Ary samy tsy hampianatra ny namany sy ny rahalahiny avy intsony izy hoe: Mahalalà an'i Jehovah; Fa samy hahalala Ahy avokoa izy rehetra. Hatramin'ny kely indrindra ka hatramin'ny lehibe indrindra, hoy Jehovah; Fa havelako ny helony, ary tsy hotsarovako intsony ny fahotany. » (31:35) « Izao no lazain'i Jehovah, Izay manome ny masoandro ho fahazavana amin'ny antoandro ary ny filahatry ny volana sy ny kintana ho fahazavana amin'ny alina, Izay mampanonja ny ranomasina, ka dia mirohondrohona ny onjany, Jehovah, Tompon'ny maro, no anarany: » (31:36) « Raha miova eo anoloako izany filahatra izany, hoy Jehovah, dia hitsahatra tsy ho firenena eo anatrehako mandrakizay kosa ny taranak'Isiraely. » (31:37) « Izao no lazain'i Jehovah: Raha misy maharefy ny lanitra ambony, na mahafantatra ny fanorenan'ny tany ambany, dia Izaho kosa hanary ny taranak'Isiraely rehetra noho izay rehetra nataony, hoy Jehovah. » (31:38) « Indro, avy ny andro, hoy Jehovah, Izay hanorenana ity tanàna ity indray ho an'i Jehovah hatramin'ny tilikambon'i Hananela ka hatramin'ny vavahady an-jorony. » (31:39) « Ary ny famolaina dia mbola hohenjaniko mahitsy hatreo an-tampon'ny tendrombohitra Gareba, dia hasangodina ho any Goa; » (31:40) « Ary ny lohasaham-paty sy lavenona rehetra sy ny saha rehetra hatramin'ny Lohasahan-driaka Kidrona ka hatramin'ny zoron'ny vavahadin-tsoavaly atsinanana dia ho masina ho an'i Jehovah; Tsy hongotana na horavana intsony izy mandrakizay. »
Matio. 5:21-30
[Ny toriteny nataon’i Jesosy Kristy tao an-tendrombohitra]
(Matio 5:21) « Efa renareo fa voalaza tamin'ny ntaolo hoe: Aza mamono olona (Eks. 20. 13); ary izay mamono olona dia miendrika hohelohina amin'ny fitsarana. » (5:22) « Fa Izaho kosa milaza aminareo hoe: Izay rehetra tezitra* amin'ny rahalahiny dia miendrika hohelohina amin'ny fitsarana; ary na zovy na zovy no hanao amin'ny rahalahiny hoe: Olom-poana ianao, dia miendrika hohelohina amin'ny Synedriona; ary na zovy na zovy no hanao hoe: Foka ialahy, dia miendrika ho ao amin'ny helo** mirehitra afo. [*Na: tezitra foana] [**Gr. Gehena] » (5:23) « Ary amin'izany, raha mitondra ny fanatitrao ho eo amin'ny alitara ianao, ary eo no mahatsiaro fa ny rahalahinao manana alahelo aminao, » (5:24) « dia avelao eo anoloan'ny alitara ny fanatitrao, ka mandehana aloha, ataovy izay hihavananao amin'ny rahalahinao, ary rehefa miverina, dia vao atero ny fanatitrao. » (5:25) « Mihavàna faingana amin'ilay manana ady aminao, raha mbola miara-dia aminy ianao, fandrao ilay manana ady aminao hanolotra anao amin'ny mpitsara, ary ny mpitsara kosa hanolotra anao amin'ny mpamatotra, ka hatao ao an-tranomaizina ianao. » (5:26) « Lazaiko aminao marina tokoa: Tsy ho afaka ao mihitsy ianao, ambara-pandoanao ny variraiventy farany indrindra. » (5:27) « Efa, renareo fa voalaza hoe: Aza mijangajanga (Eks. 20. 14). » (5:28) « Fa Izaho kosa milaza aminareo fa izay rehetra mijery vehivavy hila azy dia efa nijangajanga taminy tam-pony sahady. » (5:29) « Fa raha ny masonao ankavanana no manafintohina* anao, dia esory hiala iny, ka ario ho afaka aminao; fa mahasoa anao na dia very aza ny iray momba ny tenanao, ka tsy ny tenanao rehetra no hariana any amin'ny helo. [*Ny teny Grika adika hoe manafintohina amin'ny Testamenta Vaovao, dia mamandrika no tena dikany] » (5:30) « Ary raha ny tananao ankavanana no manafintohina anao, dia tapaho Izy, ka ario ho afaka aminao; fa mahasoa anao na dia very aza ny iray momba ny tenanao, ka tsy ny tenanao rehetra no ho lasa ho any amin'ny helo. »
Hebreo 8:7-13
[Fampitahana ny fanompoam-pivavahana tao amin'ny tabernakely araka ny lalàn'i Mosesy sy ny any an-danitra]
(Hebreo 8:7) « Fa raha tsy nanan-tsiny izany fanekena voalohany izany, dia tsy mba nisy fitoerana hotadiavina ho an'ny faharoa. » (8:8) « Fa manome tsiny ny olona Izy manao hoe: "Indro, avy ny andro, hoy Jehovah, Izay hanaovako fanekena vaovao amin'ny taranak'isiraely sy ny taranak'i Joda, » (8:9) « Nefa tsy araka ny fanekena nataoko tamin'ny razany Tamin'ny andro nitantanako azy nitondra azy nivoaka avy tany amin'ny tany Egypta; Fa izy ireny tsy nitoetra tamin'ny fanekeko, Ary Izaho kosa dia tsy nitandrina azy, hoy Jehovah. » (8:10) « Fa izao no fanekena hataoko amin'ny taranak'isiraely, Rehefa afaka izany andro izany, hoy Jehovah: Dia hataoko ao an-tsainy ny lalàko, Sady hosoratako ao am-pony, Ary Izaho ho Andriamaniny, ary izy ho oloko; » (8:11) « Ary samy tsy hampianatra ny namany sy ny rahalahiny avy izy, Na hanao hoe: Mahalalà an'i Jehovah; Fa samy hahalala Ahy avokoa izy rehetra Hatramin'ny kely indrindra ka hatramin'ny lehibe indrindra; » (8:12) « Fa hamindra fo amin'ny tsi-fahamarinany Aho, Ary tsy hotsarovako intsony ny fahotany" (Jer. 31. 31-34). » (8:13) « Amin'ny anaovany hoe "vaovao" dia nataony fa efa ela ny voalohany. Fa izay tratra ela sy mihantitra dia efa madiva ho levona. »
TORITENY
[Ny famindrampo ho an’ny firenen’Isiraely, sy ny fanekena hatao aminy]
[Ny toriteny nataon’i Jesosy Kristy tao an-tendrombohitra]
[Fampitahana ny fanompoam-pivavahana tao amin'ny tabernakely araka ny lalàn'i Mosesy sy ny any an-danitra]
Genesisy 1:26-28
Namorona ny olona hanjaka amin’ny zava-boaary Andriamanitra. Tahaka ny endrink'Andriamanitra no nahariany azy.
Nomen'Andriamanitra tso-drano izy ireo, mba hitombo sy hihabetsaka ary hameno ny tany ireo olona lahy sy vavy ireo. Nanao fanekena vaovao tamin’ny olombelona Jehovah, araka ny voalaza ao amin'ny Jeremia. Fanekena amin’ny maha-vadiny azy no nataon'i Jehovah tamin'ny olony. Andriamanitra dia Fanahy, nefa ny olona dia nofo. Koa ahoana àry izany?
Efa nanao fanekena tamin’ny Zanak'Isiraely Jehovah tany an-efitr'i Sinay (Eksodosy 19:5-11).
Eksodosy 19: 5. Koa ankehitriny, raha hihaino ny feoko tokoa ianareo ka hitandrina ny fanekeko, dia ho rakitra soa ho Ahy mihoatra noho ny firenena rehetra ianareo; fa Ahy ny tany rehetra. 6. Dia ho fanjaka-mpisorona sy ho firenena masina ho Ahy ianareo. Ireo teny ireo no holazainao amin'ny Zanak'Isiraely. 7. Dia nandeha Mosesy ka nampaka ny loholon'ny vahoaka, dia nalahany teo anatrehany ireo teny rehetra ireo, izay nandidian'i Jehovah azy. 8. Dia namaly indray miredona ny olona rehetra ka nanao hoe: Izay teny rehetra nolazain'i Jehovah dia hataonay. Ary dia nentin'i Mosesy tao amin'i Jehovah kosa ny tenin'ny olona.
Eksodosy 19: Ny fiomanan'ny Zanak'Isiraely alohan'ny nanomezan'Andriamanitra azy ny Lalàna.
9. Ary hoy Jehovah tamin'i Mosesy: Indro Aho mankeo aminao ao anatin'ny rahona maizina, mba ho ren'ny olona raha miteny aminao Aho, ka dia hino anao mandrakariva izy. Dia nambaran'i Mosesy tamin'i Jehovah ny tenin'ny olona. 10. Ary hoy Jehovah tamin'i Mosesy: Mandehana ho eny amin'ny olona, ka manamasina azy anio sy ampitso, ary ampanasao ny fitafiany izy: 11. ary aoka samy hiomana ho amin'ny andro fahatelo izy; fa amin'ny andro fahatelo no hidinan'i Jehovah ho eo imason'ny olona rehetra eo an-tampon'ny tendrombohitra Sinay.
Ny fanjakam-pisorona dia manana toerana manokana eo amin'ny Fanjakan'Andriamanitra, ary mpisorona satria mampianatra ny lalan'Andriamanitra, fitiavana an'Andriamanitra (fitandremana ny didy sy fitsipiny), ary fitiavana ny rahalahy.
Ny andro fahatelo no nanomezan'Andriamanitra ny Didy Folo tao an-tendrombohitra Sinay. Talohan’io dia nanaiky ny Zanak'Isiraely fa hanaiky izay rehetra lazain'Andriamanitra. Disy efatra voalohany, fitiavana an'i Jehovah. Ny didy enina kosa fitiavana ny rahalahy. Fanamafisana ny fanekena ny Didy Folo, ary havaozina io eto. Nomena tamin’ny soratra sy nohenoina tamin’ny sofina io Didy io, fa tsy nisy fahatakarana nefa ny olona tamin'izany. Koa havaozina io mba ho voasoratra ao am-po.
Andriamanitra miteraka zanaka lahy sy zanaka vavy marobe hameno ny tany, ary hampianatra ny firenena rehetra ambonin'ny tany ireo.
(Hebreo 8:10) « Fa izao no fanekena hataoko amin'ny taranak'isiraely, Rehefa afaka izany andro izany, hoy Jehovah: Dia hataoko ao an-tsainy ny lalàko, Sady hosoratako ao am-pony, Ary Izaho ho Andriamaniny, ary izy ho oloko; »
Ny tanjon'Andriamanitra dia ny ho tonga zanak'Andriamanitra avokoa ny olona rehetra.
Jeremia 31:31-40
Ny famindrampo ho an’ny firenen’Isiraely, sy ny fanekena hatao aminy
NY FANEKENA AMIN’ANDRIAMANITRA: TOY NY FANEKEM-PANAMBADIANA
Ny tsy fahombiazan'ny Isiraely nitandrina ny fanekena taloha dia nahatonga ny fananganana ny fanekena vaovao. Satria nahita fahadisoana tamin’ny olona Andriamanitra, dia hoy Izy: (Hebreo 8: 8) « "Indro, avy ny andro, hoy Jehovah, Izay hanaovako fanekena vaovao amin'ny taranak'Isiraely sy ny taranak'i Joda, » araka izay voasotra ao amin’ny Jer 31:31-32.
Ø NY BAIBOLY DIA MANAPOROFO FA HIORINA AMIN'NY DIDY FOLO NY FANEKENA VAOVAO. (Jeremia 31: 31-33) « Indro, avy ny andro, hoy Jehovah, Izay hanaovako fanekena vaovao amin'ny taranak'Isiraely sy ny taranak'i Joda, » (31:32) « Nefa tsy araka ny fanekena nataoko tamin'ny razany tamin'ny andro nitantanako azy nitondra azy nivoaka avy tany amin'ny tany Egypta; Fa izy ireny dia nivadika ny fanekeko, Nefa Izaho no vadiny*, hoy Jehovah.[Na: tompony] » (Jer. 31:33) « Fa izao no fanekena hataoko amin'ny taranak'Isiraely. Rehefa afaka izany andro izany, hoy Jehovah: Dia hataoko ao an-tsainy ny lalàko sady hosoratako ao am-pony; Ary Izaho ho Andriamaniny, ary izy ho oloko. »
Miaraka amin'ny fanekena vaovao, Andriamanitra dia nampanantena ny hanoratra ny lalàny ao am-pon'ireo olona fa tsy eo amin'ny vato fisaka. Ny fifanekena vaovao dia maneho ny faneken'ny fanambadiana ihany koa.
Ø NY FAHASAMIHAFANA MISY EO AMIN'NY FANEKENA TALOHA SY VAOVAO, dia ny fahaizan’ny olona eo ambanin'ny fanekena vaovao tena mitandrina ny lalàna voamarina amin'ny Didy Folo, amin'ny alàlan'ny Fanahy Masin'Andriamanitra. Andriamanitra nanomboka nampiditra ny fanekena vaovao tamin'ny Pentekosta, taona A.D. 31. Amin'izao fotoana izao, ity fifanekena ity dia atolotra ny Fiangonana na "izay nantsoina ihany" (Jaona 6:44).
Araka ny voalaza etsy ambony, dia tsy afaka mamantatra ny ohatra omen’ny Fiangonana ankehitriny izao tontolo izao. Raha oharina amin'ny ranomasina midadasika izao tontolo izao, ny Fiangonana marina dia maneho “fijinjana olona” vitsy kely monja (Lioka 12:32): « Aza matahotra, ry ondry vitsy, fa efa sitraky ny Rainareo ny hanome anareo ny fanjakana. ». Izany no mahatonga ny Pentekosta hantsoina hoe fetin'ny "voaloham-bokatra" (Eksodosy 34:22). Ary tsy tahaka ny firenen’Israely fahiny, fa ny Fiangonana dia tsy natao ho hery politika eto amin’izao tontolo izao. Ny Fiangonana dia fijinjana voaloham-bokatra ihany. Ny fijinjana olombelona betsaka kokoa dia ho avy amin'ny fotoana manaraka. Izany fijinjana olombelona betsaka izany dia asehon'ny Andro Masina na Firavoravoana amin’ny lohataona (volana fahafito amin'ny kalendrie masin'Andriamanitra).
Ø NY FAHASAMIHAFANA HAFA EO AMIN'NY FANEKENA TALOHA SY VAOVAO, dia izao: ny fanekena vaovao tsy hatao ofisialy raha tsy amin’ny fiverenan'i Jesosy Kristy.
Rehefa nomena ny Fanahy Masina dia nohavaozina indray ny fahatakaran'ny olona ny didin'Andriamanitra. Matio 5:21-30. Fanekena mandrakizay ny fanekena nataon'Andriamanitra tamin’ny Zanak'Isiraely (fanomezana ny Didy Folo) ; fa Jesosy Kristy ihany koa doa nanao fanekena tamin’ny olona. Izay mitandrina izany no ho fanjakam-pisorona sy rakitra soa ho an'Andriamanitra. Raha zanak'Andriamanitra dia hianatra ny lalàn’Andriamanitra, ary rehefa tonga i Kristy dia hovaina ho Fanahy, ary hovaina ho tahaka an'Andriamanitra, ho toy ny endrik'Andriamanitra fanahy, ary hanana zanaka maro ho ao amin'ny Fanjakan'Andriamanitra.
Ahoana no ahafantarantsika an’izany?
ü Jeremia 3:16-19 Amin’izany no hanononana an’i Jerosalema hoe Seza Fiandrianan’i Jehovah.
Maminany eto i Jeremia ny amin’ny andron’ny Mesia izay hanjaka eo amin’ny vahoakany. Ny fiaran’ny fanekena izay nanehoana fahizany ny fanatrehan’Andriamanitra dia tsy hampiasaina intsony satria ho hita manatrika ny Mesia. Ho tononina hoe Seza fiandrianan’i Jehovah i Jerosalema, ary hivavaka aminy ny firenena rehetra (Jermia 3:17).
ü Apokalypsy 19:7 Fampakaram-badin'ny Zanak'ondry
« Aoka isika hifaly sy ho ravoravo ka hanome voninahitra Azy; fa tonga ny fampakaram-badin'ny Zanak'ondry. Ka efa niomana ny vadiny. »
Ny Fiangonana, amin'ny maha firenen'Isiraely ara-panahy azy, dia hanambady an'i Jesosy Kristy amin'ny fiverenany.
Imbetsaka Andriamanitra no mampiasa ny sary an’ohatra hoe vehivavy, hamaritana ny Fiangonana, ao amin’ny Baiboly. Nampianarin’i Paoly ny Korintiana fa ny Fiangonana dia toy ny fofombady virijina ho an’i Kristy: (2 Korintiana 11:2) « Fa fahasaro-piaro araka an'Andriamanitra no mahasaro-piaro ahy aminareo; fa nataoko fofombadin'ny lehilahy iray ianareo, mba hatolotra tahaka ny virijina madio ho an'i Kristy. »
Ho fantarintsika bebe kokoa ny momba izany amin’ny manaraka.
Matio 5:21-30
[Ny toriteny nataon’i Jesosy Kristy tao an-tendrombohitra]
IREO FEPETRY NY FANEKENA VAOVAO
Misy fampianarana miparitaka be ao amin'ny kristianisma nentin-drazana, milaza fa ny Lalàna avy amin'Andriamanitra no fototry ny tsy fahombiazan'ny Fanekena Taloha! Ny Fanekena Taloha, hoy izy ireo, dia azo atao hoe ny Lalàna, fa ny Fanekena Vaovao kosa, izay mifototra fotsiny amin'ny teny fikasana, dia hanafoana ny Didy Folo. Nahoana no diso izany eritreritra izany ?
1. Jesosy Kristy ve no Mpitondra iraky ny Fanekena Vaovao? Malakia 3: 1. Inona no hafatra notorin'i Kristy nandritra ny ministerany? Marka 1:14.
Fanamarihana: Araka ny voalazan'ny faminaniana dia ho avy i Jesosy Kristy ho Mpitondra hafatry ny Fanekena Vaovao. Ny fepetra amin’io Fanekena Vaovao io dia ampahany amin'ny Filazantsaran'ny Fanjakan'Andriamanitra, izay notorin'ny Mesia.
Toa an'i Mosesy, izay mpanelanelana amin'ny Fanekena Voalohany, natao tany Sinay, i Kristy no Mpanalalana amin’ny Fanekena Vaovao. Na dia nanorina ny fanjakan'ny Isiraely ara-nofo aza ny fanambadiany tamin'i Isiraely tao an-tendormbohitra Sinay, ny fanambadian'i Kristy amin'ny Fiangonana kosa dia hanorina ny Fanjakan'Andriamanitra ara-panahy. Ny Filazantsara izay notorin'i Jesosy, izay fitoriana ny Fanjakan'Andriamanitra, dia maneho ny vaovao momba an'io fanambadiana amin'ny hoavy io.
2. Moa ve ny fibebahana sy ny finoana ny Filazantsara dia ampahany amin'ny fepetra ao amin'ny Fanekena Vaovao? Marka 1:15. Nandidy ireo mpianatr'i Kristy ve Izy hampianatra an'izao tontolo izao ny fepetra amin'ny Fanekena Vaovao? Matio 28: 19-20.
Fanamarihana: Ny Filazantsaran'ny Fanjakan'Andriamanitra dia mirakitra ireo andinindininy sy fepetra takiana amin'ny maha-izy azy ny Fanekena Vaovao miaraka amin'i Jesosy Kristy. Ny fampianaran’i Jesosy ho an’ny mpianany dia manazava ireo fepetry ny Fanekena Vaovao. Inona avy ireo teny hafa izay tokony hiezahantsika hajaina mba ho tafiditra ao anatin'ny fifanekem-panambadiana vaovao amin'i Kristy?
Mibebaka = mifona amin'Andriamanitra noho ny fahotana ary miala amin’ny ratsy fanao, ka mitandrina ny didin’Andriamanitra sy ny lalàn'Andriamanitra ao an-tsaina sy ao am-po (Matio 5). (Mitandrina ny didin'Andriamanitra ara-panahy) . Tsarovy ny vadin'i Lota, izay mbola nieritreritra an'i Sodoma ka niherika, ka tonga vaingan-tsira mitsangana!
Mino ny Filazantsara = mianatra ny Filazantsaran'i Kristy momba ny Fanjakan’Andriamanitra (Daniela 2), ary mino izany, fa Jesosy Kristy hanjaka eto an-tany miaraka amin'ny olony masina ary hampianatra ny firenena rehetra hitandrina ny didin'Andriamanitra.
Atao batisa = Rehefa mibebaka dia atao batisa mba hahazo famonjena.
3. Mitaky fankatoavana ny Didy Folo ve ny fanekena vaovao? Matio. 19: 17-19.
(Matio 19:17) « Fa hoy Jesosy taminy: Nahoana Aho no anontanianao ny amin'izay tsara? Iray no tsara*; fa raha te-hiditra any amin'ny fiainana ianao, tandremo ny didy.» (19:18) « Hoy ralehilahy taminy: Inona avy moa? Dia hoy Jesosy: Ny hoe: Aza mamono olona, Aza mijangajanga, Aza mangalatra, Aza mety ho vavolombelona mandainga, » (19:19) « Manajà ny rainao sy ny reninao (Eks. 20:12-16), ary: Tiava ny namanao tahaka ny tenanao (Lev. 19:18). »
Fanamarihana: Ny fitandremana ny lalàna ara-panahy, araka ny voafaritry ny Didy Folo dia iray amin'ny fepetra amin'ny Fanekena Vaovao.
4. Misy ireo milaza fa Jesosy dia tonga hanafoana ny lalàn'Andriamanitra rehetra - anisan'izany ny lalàna sy ny didy tamin’ny Fifanekena Voalohany. Inona no nolazain'i Kristy momba an'izany? Matio 5: 17-20.
Fanamarihana: Tamin'ny fotoana nitorian'i Jesosy, ny Soratra Masina fantatra ankehitriny hoe Testamenta Taloha dia tsy nanana izany anarana izany. Izao no niantsoana azy ireo: "Ny lalàna, ny Mpaminany ary ny Salamo". Jesosy dia nilaza mazava fa tsy tonga hanafoana ireo lalàna ao amin'ireo Soratra Masina ireo; fa tonga “hanatanteraka” azy Izy, izany hoe hitandrina azy ireo!
Ny Fiangonan'Andriamanitra dia miorina amin'ny fanorenan'ny apostoly sy ny mpaminany, ary i Jesosy Kristy no fehizoro (Efesiana 2:20). Ny ankamaroan'ireo fotopampinoana sy fampianarana ao amin'ny Fiangonan'Andriamanitra ao amin'ny Testamenta Vaovao dia avy amin'ny asa soratry ny mpaminany, voatahiry ao amin'ilay antsoina hoe Testamenta Taloha.
5. Nanambara ve ny faminaniana fa ho avy i Jesosy mba hanamafy ny Lalàna? Isaia 42:21.
(Isaia 42:21) « Sitrak'i Jehovah noho ny fahamarinany ny hahalehibe ny lalàna sy ny hahabe voninahitra azy. »
Fanamarihana: Tahaka ny nanamafisan’ny fitsipika sy ny fanapahana ary ny lalàna ny momba ny Didy Folo, dia nanamafy ny Didy Folo tao amin'ny Fanekena Vaovao i Kristy, mba hitandremantsika azy ireo amin'ny fanahy.
Diniho hoe hatraiza ireo "Isiraely ara-panahy" izay notorontoronin'Andriamanitra no tokony hiezaka hankatò ny Lalàna ankehitriny.
Ny Fiangonan'Andriamanitra no hatao fampakaram-bady amin'i Kristy (Apokalypsy 19)
Ny tanjon'ny fanambadiana dia ny hananantsika zanaka marobe, zanak'Andriamanitra marobe. Tsy miaina mandritra ny arivo taona akory ny olona ao amin'ny fanjakana arivo taona, fa 70 - 100 taona eo (Isaia 65) ary hovaina ho fanahy izay mahatoky sy marina.
6. Nasehon'i Kristy ve fa tsy ampy ny fankatoavana ny Lalàna araka ny soratra fotsiny, fa tokony hitandrina azy ireo "araka ny fanahy" koa isika? Inona no dikan’izany ? Matio 5: 21-22, 27-28.
(Matio 5:21) « Efa renareo fa voalaza tamin'ny ntaolo hoe: Aza mamono olona (Eks. 20. 13); ary izay mamono olona dia miendrika hohelohina amin'ny fitsarana. » (5:22) « Fa Izaho kosa milaza aminareo hoe: Izay rehetra tezitra* amin'ny rahalahiny dia miendrika hohelohina amin'ny fitsarana; ary na zovy na zovy no hanao amin'ny rahalahiny hoe: Olom-poana ianao, dia miendrika hohelohina amin'ny Synedriona; ary na zovy na zovy no hanao hoe: Foka ialahy, dia miendrika ho ao amin'ny helo** mirehitra afo. [*Na: tezitra foana] [**Gr. Gehena] »
(Matio 5:27) « Efa, renareo fa voalaza hoe: Aza mijangajanga (Eks. 20. 14). » (5:28) « Fa Izaho kosa milaza aminareo fa izay rehetra mijery vehivavy hila azy dia efa nijangajanga taminy tam-pony sahady. »
Fanamarihana: Eo ambanin'ireo teny sy fepetra napetraky ny Fanekena Vaovao, dia tsy maintsy mankatò ny Didy Folo isika amin'ny tanjona ara-panahy rehetra. Tsy vitan'ny hoe tsy manitsakitsa-bady sy famono olona ara-bakiteny isika (araka ny taratasin'ny Lalàna), fa tsy tokony hanao izany any an-tsaina ihany koa!
7. Moa ve Kristy nanamafy, izany hoe nampahafantatra ny heviny ara-panahy, ny fitsipika sy lalàna sasany? Matio 5: 38-42.
(Matio 5:38) « Efa renareo fa voalaza hoe: Maso solon'ny maso, ary nify solon'ny nify (Eks. 21. 24). » (Matio 5:39) « Fa Izaho kosa milaza aminareo hoe: Aza manohitra izay manisy ratsy anareo; fa na zovy na zovy no mamely tahamaina ny takolakao ankavanana, atolory azy koa ny anankiray. » (Matio 5:40) « Ary izay te hiady aminao ka tahaka ny akanjonao, dia avelao ho azy koa ny lambanao. » (Matio 5:41) « Ary na zovy na zovy no hanery anao handeha maily* iray, mandehana miaraka aminy maily roa.[*Na: kilometatra] » (Matio 5:42) « Omeo izay mangataka aminao; ary aza ilaoza-mihodina izay te hisambotra aminao. »
Fa inona ny tanjona manokana tokony hankatoavintsika ireo lalàn'Andriamanitra, araka ny fanahy? Ny andininy faha-48.
(Matio 5:48) « Koa amin izany aoka ho tanteraka ianareo toy ny fahatanterahan'ny Rainareo Izay any an-danitra. »
Fanamarihana: Tsarovy fa ny toromarik'i Jesosy dia tsy mihatra amin'ny governemanta sivily, toy izay hita tamin'ny Testamenta Taloha, fa niresaka tamin'ny fiangonana ara-panahy Izy.
Eo amin'ny andininy 38-42, dia notanisainy ny Fanekena Taloha Eksodosy 21:24. Nambarany fa ny tena kristiana dia tokony hanaiky hijaly tsy ara-drariny, raha ilaina (jereo koa ny 1 Petera 2: 19-20; Romana 13: 1-7). Nohamafisiny, ho an'ny Fiangonan’ny Testamenta Vaovao, ny lalàna sivily izay nampiharina tamin'ny Isiraely fahiny. Tsy nanafoana azy ireo i Kristy, fa vao maika nohamafisiny, tamin’ny fomba mendri-kaja kokoa (Isaia 42:21).
(Isaia 42:21) « Sitrak'i Jehovah noho ny fahamarinany ny hahalehibe ny lalàna sy ny hahabe voninahitra azy. »
Na dia natao ho an’ny firenena iray aza ireo lalàna hentitra ireo, nampiharina tamin'ny firenena ara-bakiteny, ary tsy maintsy notandremana tsara, dia nampiakarin’i Jesosy ho amin'ny ara-panahy, izay hitantana ny fiaraha-monina amin’ny olombelona rehetra. Inenina i Jesosy no nilaza hoe: "Efa renareo fa efa nolazaina ... Nefa hoy Aho aminareo ..." Avy eo, nohazavainy ny fampiharana ny fitsipika ara-panahy ao amin'ireo lalàna izay nomena ireo Isiraely fahiny.
8. Efa hitantsika fa ny lalàn'ny fombam-pivavahana ao amin'ny Testamenta Taloha dia niresaka momba ny sorona faratampony nataon'i Kristy. Ary rehefa natao sorona i Kristy, moa ve mbola mila manao sorona isika ankehitriny? 1 Petera 2: 5; Rom. 12: 1.
(1 Petera 2:5) « ka dia atsangana koa ianareo tahaka ny vato velona ho trano fanahy, ho fisoronana masina, hanatitra fanati-panahy sitrak'Andriamanitra amin'ny alalan'i Jesosy Kristy. »
(Romana 12:1) « Koa amin'izany mangataka aminareo aho, ry rahalahy, noho ny famindram-pon'Andriamanitra, mba hatolotrareo ny tenanareo ho fanatitra velona, masina, sitrak'Andriamanitra, dia fanompoam-panahy* mety hataonareo izany. [* Na: fanompoam-pivavahana] »
Fanamarihana: Ny fanolorana biby hatao sorona, ho fampahatsiahivana ireo fahotana efa nofafain'i Jesosy - izay nanolotra ny ainy ho vidim-panavotana noho ny fahotan'ny olombelona rehetra - dia tsy ilaina intsony taorian'ny nahafatesany tamin'ny taona 31 amin'izao androntsika izao. Tsy maintsy manao sorona ara-panahy anefa ny Kristianina ankehitriny. Fitsipika ara-panahy ny manolotra ny tena amin'Andriamanitra - "sorona ny tenantsika" - amin'ny fankatoavana tanteraka ny didin’Andriamanitra, amin’ny soratra sy amin’ny Fanahy.
Hebreo 8:7-13
[Fampitahana ny fanompoam-pivavahana tao amin'ny tabernakely araka ny lalàn'i Mosesy sy ny any an-danitra]
FANEKEM-PANAMBADIANA VAOVAO
Ny fahasamihafana misy eo amin’ny fanekena taloha izay nifototra tamin’ny lalàn’i Mosesy, sy ny fanekena vaovao, izay naorin’i Jesosy Kristy, no tena fotokevitra lehibe ao amin’ny Hebreo 8-10.
1. Moa ve Nampanantena ny Tompo, fa hanao Fanekena Vaovao - fifanarahana vaovao - miaraka amin'ny firenen'i Isiraely sy ny firenen'i Joda, talohan'ny nahalasa-kobabo ny firenen'i Joda teo ambany fanekena taloha, noho ny nandikany ny fankeny? Jer. 31:31.
(Jeremia 31:31) « Indro, avy ny andro, hoy Jehovah, Izay hanaovako fanekena vaovao amin'ny taranak'Isiraely sy ny taranak'i Joda. »
2. Momba ny asa ara-panahin'ny Mpisoronabe, izay iandraiketan'i Kristy ankehitriny, nanazava ve ny apostoly Paoly fa hanao fanekena vaovao amin'ny vahoakany ny Mesia? Heb. 8: 6-8.
(Hebreo 8:6) « Fa ankehitriny efa mahazo fanompoam-pivavahana tsara noho ny an'ireny Izy, dia araka ny nanaovana Azy ho Mpanalalana amin'ny fanekena tsara lavitra, izay natao tamin'ny teny fikasana tsara lavitra. » (Hebreo 8:7) « Fa raha tsy nanan-tsiny izany fanekena voalohany izany, dia tsy mba nisy fitoerana hotadiavina ho an'ny faharoa. » (Hebreo 8:8) « Fa manome tsiny ny olona Izy manao hoe: "Indro, avy ny andro, hoy Jehovah, Izay hanaovako fanekena vaovao amin'ny taranak'isiraely sy ny taranak'i Joda. »
3. Moa ve ilaina ny Fanekena Vaovao, satria "misy tsiny" ny Fanekena Taloha? Hebreo 8: 7.
(Hebreo 8:7) « Fa raha tsy nanan-tsiny izany fanekena voalohany izany, dia tsy mba nisy fitoerana hotadiavina ho an'ny faharoa. »
Avy amin'ny Lalàna ve ny tsy fahatanterahany? Salamo 19: 8; Romana 7:12.
(Salamo 19:8) « Mahitsy ny fandidian'i Jehovah, mahafaly ny fo; madio ny didin'i Jehovah, mampahazava ny maso. » (Romana 7:12) « Ka dia masina tokoa ny lalàna, ary masina ny didy sady marina no tsara. »
4. Ny tsy fahatanterahana dia tsy avy amin'ny Lalàny satria lavorary - na avy amin'Andriamanitra izay nanaja ny zava-bitany rehetra tao amin'ity fanekena ity. Iza no tokony homena tsiny? Heb. 8: 8; Deot. 5:29.
(Hebreo 8:8) « Fa manome tsiny ny olona Izy manao hoe: "Indro, avy ny andro, hoy Jehovah, Izay hanaovako fanekena vaovao amin'ny taranak'isiraely sy ny taranak'i Joda. »
(Deotoronomia 5:29) « Koa tandremo mba hanao araka izay efa nandidian'i Jehovah Andriamanitrareo anareo; aza mivily, na ho amin'ny ankavanana, na ho amin'ny ankavia. »
Fanamarihana: Ny fahalemen’ny Fanekena Taloha dia tsy tamin'ny Lalàna manankery, fa tamin'ny olona izay nanaovana azy. Fa ahoana ? Satria tsy afaka nitandrina tamim-pahatokiana ireo fepetra tonga lafatra napetrak'Andriamanitra tamin'ity fifanarahana ity ny zanak'Israely, noho izy ireo tsy nahazo fampanantenana handray ny Fanahy Masina, izay ahafahany manaja ireo fepetra ireo. Koa satria tsy natahotra an’Andriamanitra ny Isiraelita, dia tsy nanaja ny andraikitr’izy ireo tao anatin’izany fifanarahana izany. Hafa noho izany no hiseho rehefa mihatra ny Fanekena Vaovao.
Andriamanitra, mazava ho azy, dia nahalala fa ny Isiraely fahiny dia hanitsakitsaka ny fanekena izay efa nataony tamin'ny olona. Tiany, tamin'ny alàlan'ireo tsy finoana diso nataon'ny Isiraely, ny hampianatra ny zanak'olombelona lesona marobe.
5. Araka ny voalazan'ny Fanekena Vaovao, inona no kasain'Andriamanitra hatao? Heb. 8: 9-10; Jer. 31:33.
(Hebreo 8:9) « Nefa tsy araka ny fanekena nataoko tamin'ny razany Tamin'ny andro nitantanako azy nitondra azy nivoaka avy tany amin'ny tany Egypta; Fa izy ireny tsy nitoetra tamin'ny fanekeko, Ary Izaho kosa dia tsy nitandrina azy, hoy Jehovah. » (Hebreo 8:10) « Fa izao no fanekena hataoko amin'ny taranak'Isiraely, Rehefa afaka izany andro izany, hoy Jehovah: Dia hataoko ao an-tsainy ny lalàko, sady hosoratako ao am-pony, ary Izaho ho Andriamaniny, ary izy ho oloko; »
(Jeremia 31:33) « Fa izao no fanekena hataoko amin'ny taranak'Isiraely. Rehefa afaka izany andro izany, hoy Jehovah: Dia hataoko ao an-tsainy ny lalàko sady hosoratako ao am-pony; Ary Izaho ho Andriamaniny, ary izy ho oloko. »
Amin'ny hery inona no hosoratana ireo lalàna ireo? 2 Kor. 3: 3.
(2 Korintiana 3:3) « eny, aseho ho epistilin'i Kristy izay entinay* ianareo, tsy nosoratana tamin'ny ranomainty anefa, fa tamin'ny Fanahin'Andriamanitra velona, tsy teo amin'izay tena vato fisaka, fa teo amin'izay vato fisaka nofo, dia ny fo.[*Na: soratanay; Gr. anompoanay] »
Fanamarihana: Tamin’ny fifanarahana voalohany, nankatoavina tany Sinay, dia nosoratan’Andriamanitra teo ambony vato fisaka roa ny Didy Folo. Afaka nahita ny Lalàna ny Isiraelita, saingy tsy tao am-pony na tao an-tsainy ny Lalàna. Tsy niara-niaina tamin'izy ireo ny Lalàna. Nefa kosa i Kristy dia nampanantena fa, amin'ny Fanekena Vaovao, dia hanao fifanaraham-panambadiana Izy, amin'ireo izay hanana ny fitsipiky ny Lalàny voasoratra ao am-po sy ao an-tsain'izy ireo, amin'ny alàlan'ny Fanahy Masina.
Amin'izao indray mitoraka izao, mba hamongorana ny tsy fahatomombanana, dia tsy hatao miaraka amin'ny Isiraelita ara-batana sy ara-nofo ny Fanekena Vaovao. Ny Fanekena Vaovao dia hatao miaraka amin'ny Isiraelita notorontoronin’ny Fanahy, izay hahazoana famelan-keloka, olona izay hanana ny Lalàn'Andriamanitra voasokitra ao am-pony sy ny sainy, ary tsy ho afaka hanota na handrava ny fanekena intsony izy ireo.
Ny Apostoly Jaona dia nanambara fa amin'ny fitsanganan'ny maty, izany hoe rehefa « ateraka indray » avy amin'ny fanahy isika, vao tsy ho afaka hanota intsony ; izany hoe, rehefa mitafy ny toetra masin'Andriamanitra, na ny toetran'Andriamanitra - ho mandrakizay (1 Jaona 3: 9; 2 Petera 1: 4).
(1 Jaona 3:9) « Izay rehetra naterak'Andriamanitra no tsy manota, satria ny voany mitoetra ao anatiny, ary tsy mahay manota izy, satria naretak'Andriamanitra. »
6. Afaka manantena ny handray anjara amin'ny fampanantenana nataon'Andriamanitra tamin’i Abrahama ve ny Jentilisa, ary koa amin'ny fampanantenana momba ny Fanekena Vaovao? Efes. 2: 11-13, 19; Gal. 3:29; Rom. 11: 11-25.
Fanamarihana: Efa nianarantsika tamin'ny an-tsipiriany tany aloha ny fomba hahatonga ny lehilahy sy ny vehivavy avy amin'ny fiteny rehetra, ny firazanana rehetra ary ny firenena rehetra, ho lasa anisan'ny Fanekena Vaovao, izany hoe ho lasa "Isiraely ara-panahy". Tamin’ny alalan'i Kristy, izay nanao sorona ny tenany, dia manan-kery tsy azo ovaina ny tenifikasana, ary ankehitriny dia afaka ho lasa mpandova, araka ny fampanantenana "izay nataon'Andriamanitra tamin'i Abrahama ny olon-drehetra, avy amin'ny firenena rehetra ; ary aty aoriana dia ho tafiditra ao amin'ny fanekem-panambadian'ny Fanekena Vaovao.
(Efesiana 2:11) « [Ny famindram-pon'Andriamanitra amin'ny jentilisa amin'ny andraisany azy ho ao amin'ny fiangonana] Koa tsarovy fa fahiny ianareo izay jentilisa araka ny nofo, ka nolazain'ny voaforan-tanana teo amin'ny nofo hoe tsy voafora - » (Efesiana 2:12) « eny, tsarovy fa tamin'izany andro izany dia tsy nanana an'i Kristy ianareo, fa olon-ko azy tamin'ny fanjakan'ny Isiraely ary vahiny tamin'ireo faneken'ny teny fikasana, dia tsy nanana fanantenana sady tsy nanana an'Andriamanitra teo amin'izao tontolo izao; » (Efesiana 2:13) « fa ankehitriny kosa, ao amin'i Kristy Jesosy, ianareo izay lavitra fahiny dia efa nampanakeken'ny ran'i Kristy. »
(Efesiana 2:19) « Koa dia tsy mba vahiny sy mpivahiny intsony ianareo, fa tompon-tany, mpiray fanjakana amin'ny olona masina sady ankohonan'Andriamanitra, »
(Galatiana 3:29) « Fa raha an'i Kristy ianareo, dia taranak'i Abrahama sy mpandova araka ny teny fikasana. »
VONONA HO AMIN’NY FAMPAKARAM-BADY?